Sabtu, 28 Maret 2015

Maret 28, 2015 -

Tembung Camboran

Tembung camboran (kata majemuk) yaiku tembung loro utawa luwih sing digandheng dadi siji lan tembung mau dadi tembung anyar tegese uga melu anyar.
Tuladha:
- Buntut urang = rambut nylenthir ing githok
- Maratuwa = wong tuwane bojo
- Semarmendem = araning panganan saka ketan
  • Tembung camboran iku dibedakake ana loro yaiku:
    • Camboran Wutuh
      Tembung camboran wutuh yaiku tembung camboran kang dumadi saka tembung-tembung kang isih wutuh. Wujude camboran wutuh bisa dadi:
      • Rerangken diterminatif (DM)
        Tuladha: watu item, buku wacan, klambi kuning, lemari kaca
      • Baliswara (rerangken MD)
        Tuladha: mahasiswa, bimaputra, pancasila, dwiwarna
      • Tembung saroja
        Tuladha: campur bawur, kala mangsa, ngelu mules
      • Yogyaswara
        Tuladha: dewa-dewi, yeksa-yeksi, kedhana-khedini, raseksa-raseksi
      • Antonim
        Tuladha: awan bengi, jaler estri, teka lunga, nom tuwa
    • Camboran Tugel
      Tembung camboran tugel yaiku tembung loro sing dirangkep dadi siji kanthi ngurangi cacahing wanda wujude camboran tugel bisa dadi.
      • Tembung garba (santi)
        Tuladha:
        - maha + meru = mahmeru
        - nara + endra = narendra
        - lebda + ing = lebding
        - tatu + ing = tatweng
      • Kereta basa
        Tuladha:
        - Balung + kulit = lunglit
        - Tipas + napas = tipas
        - Panase + urut = parut
        - Ngeden + hawa = denawa
Manut tegese utawa kekarepane tembung camboran kaperang ana loro:
  • Camboran Wutuh
    Camboran wutuh yaiku tembung loro sing dirangkep dadi siji nanging tembung siji lan sijine wis ora kena dipisah-pisahake maneh lan wis duweni teges anyar.
    Tuladha:
    - Balung kuwuk = criping tela pohung
    - Raja lele = araning beras kang enak
  • Camboran Wudhar
    Tembung camboran wudhar yaiku tembung camboran kang tembung siji lan sijine, isih duwe teges dhewe-dhewe.
    Tuladha:
    Pit mini, wayang kulit, meja tulis, gunung gamping